พระราชบัญญัติ ควบคุม อาคาร พ.ศ. 2522
เนื่องจากอาคารเป็นปัจจัยพื้นฐานของคน ดังนั้น เมื่อประชากรของประเทศไทยเพิ่มขึ้นจึงมีการก่อสร้าง “อาคาร “ เพิ่มมากขึ้นเช่นเดียวกัน ซึ่งหากไม่มีกฎเกณฑ์ระเบียบของสังคมในการควบคุม “อาคาร” แล้วความไม่สวยงาม ความไร้ระเบียบ และปัญหาชุมชน ฯลฯ ก็จะเกิดขึ้นและกฎเกณฑ์นั้นก็คือ “กฎหมายควบคุมอาคาร”
กฎหมายควบคุมอาคาร มีวัตถุประสงค์ที่จะควบคุมในเรื่อง ดังต่อไปนี้
1. การสถาปัตยกรรม ความสวยงาม ความเป็นระเบียบร้อยของบ้านเมือง
2. ความมั่งคงแข็งแรงของอาคาร
3. ความปลอดภัยของผู้อาศัยหรือผู้ที่เข้าไปใช้อาคาร
4. การป้องกันอัคคีภัยภายในอาคาร
5. การสาธารณสุข และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม เช่น การถ่ายเทอากาศภายในอาคาร การกำหนดให้น้ำทิ้งหรือน้ำเสียจากอาคารต้องผ่านระบบบำบัดให้เป็นน้ำสะอาด ก่อนระบายลงสูงทางระบายน้ำสาธารณะ เป็นต้น
6. การอำนวยความสะดวกแก่การจราจร เช่น การกำหนดให้อาคารบางชนิดต้องจัดให้มีที่จดรถยนต์ เพื่อไม่ให้รถยนต์ต้องจอดริมถนนซึ่งอาจทำให้กีดขวางการจราจร เป็นต้น
1.2 โครงสร้างของกฎหมายควบคุมอาคาร
กฎหมายควบคุมอาคารเป็นชื่อที่เรียกโดยทั่วไป ซึ่งประกอบไปด้วย
(1) พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
(2) พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 (ซึ่งเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522)
(3) กฎกระทรวง ที่ออกโดยอาศัยอำนาจของพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร
(4) ข้อบัญญัติท้องถิ่นที่ออกโดยอาศัยอำนาจของพระราชบัญญัติควบคุมอาคารซึ่งกฎหมายที่กล่าวมานี้มีความแตกต่างกัน กล่าวคือ
พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
พระราชบัญญัติถือเป็นตัวแม่บทหลักที่กำหนดขอบเขตอำนาจของกฎหมายควบคุมอาคาร พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ประกอบด้วยหมวดต่าง ๆ คือ
หมวด 1 บททั่วไป
หมวด 2 คณะกรรมการควบคุมอาคาร
หมวด 3 การก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน เคลื่อนย้าย และใช้หรือเปลี่ยนแปลง การใช้อาคาร
หมวด 4 อำนาจของเจ้าพนักงานท้องถิ่น
หมวด 5 การอุทธรณ์
หมวด 6 นายช่าง และนายตรวจ
หมวด 7 เขตเพลิงไหม้
หมวด 8 บทเบ็ดเตล็ด
หมวด 9 บทกำหนดโทษและ บทเฉพาะกาล