เทศบาลเมืองบางคูวัด เดิมเป็นสภาตำบล ได้รับการยกฐานะตามพระราชบัญญัติสภาตำบล และองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๓๗ โดยได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลจากกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ ๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ มีที่ตั้งสำนักงานประจำอยู่ที่ หมู่ที่ ๗ ตำบลบางคูวัด อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี ต่อมาได้รับการยกฐานะตามพระราช บัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ และแก้ไขเพิ่มเติมถึง (ฉบับที่ ๑๒ )

     พ.ศ. ๒๕๔๖ ตามประกาศจากกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบางคูวัด เป็นเทศบาลตำบลบางคูวัด เมื่อวันที่ ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ โดยปฏิบัติภารกิจหน้าที่ตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ และที่แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ ๑๓ พ.ศ. ๒๕๕๒ รวมทั้ง ภารกิจอื่นๆเพื่อพัฒนาตำบลบางคูวัด จนเมื่อ ๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๔ ได้เปลี่ยนแปลงฐานะ จากเทศบาลตำบลบางคูวัด เป็นเทศบาลเมืองบางคูวัด

     เทศบาลเมืองบางคูวัดในฐานะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีความใกล้ชิดกับประชาชน มีบทบาท อำนาจหน้าที่ และความรับผิดชอบตามพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ และพระราชบัญญัติกำหนดแผนขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๒ โดยได้กำหนดกรอบความเป็นอิสระในการกำหนดนโยบายที่จะดำเนิน ในการบริหารด้านต่างๆ ตามอำนาจหน้าที่ของตนเอง ประกอบกับพระราชบัญญัติกำหนดแผน และขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๒ โดยถ่ายโอนภารกิจในการบริการสาธารณะที่จำเป็นและรายได้ที่รัฐจัดเก็บได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพิ่มขึ้น เพื่อให้การดำเนินงานในการให้บริการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกๆ ด้าน เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชน สามารถกำหนดรูปแบบ และทิศทางในการบริหารงานและการกำหนดยุทธศาสตร์การพัฒนาที่สมดุล มีประสิทธิภาพและบรรลุตามความมุ่งหมาย อันจะส่งผลให้เทศบาลเมืองบางคูวัดสามารถบำบัดทุกข์ บำรุงสุข และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ให้ดีขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ และก่อให้เกิดประโยชน์แก่ส่วนรวมอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน